Văn hóa giao tiếp của người Nhật Bản

VĂN HÓA GIAO TIẾP NHẬT BẢN

CHƯƠNG I:  CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ VĂN HÓA GIAO TIẾP CÔNG SỞ CỦA NGƯỜI NHẬT

1. Những vấn đề cơ bản về giao tiếp

1.1. Khái niệm và bản chất giao tiếp

Giao tiếp là quá trình truyền đạt và tiếp nhận thông tin, tư tưởng, tình cảm giữa các cá nhân hoặc nhóm người. Đây là một trong những công cụ quan trọng để thực hiện mục tiêu, thoả mãn nhu cầu của chúng ta. Giao tiếp là biện pháp, thông hiểu nhau là mục đích. Trong cuộc sống hiện thực của mọi người, rất nhiều điều không vui, không thuận lợi, khó xử, trắc trở, thất bại, bất hạnh, đều có liên quan tới việc thiếu giao tiếp hoặc giao tiếp không thành công trong gia đình, giữa bạn bè, giữa người với người.

 

van hoa giao tiep nguoi nhat Văn hóa giao tiếp của người Nhật Bản

Mục đích của giao tiếp là truyển tải được những thông điệp. Đây là quá trình liên quan đến cả người gửi và người nhận thông điệp. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự giao tiếp kém hiệu quả như: suy diễn sai, nhầm lẫn nghĩa của từ, nhận thức khác nhau, thời gian không hợp, hay do quá tải thông tin trong cuộc hội thoại…

1.2. Vai trò của giao tiếp

Giao tiếp chính là sợi chỉ đỏ nối liền những mối quan hệ của con người. Hầu hết mọi người đều đồng ý rằng, kĩ năng giao tiếp có thể ảnh hưởng tích cực đến các mối quan hệ. Biết cách đưa ra các thông tin rõ ràng mà người khác hiểu được sẽ giúp cải thiện mối quan hệ và làm giảm bớt các vấn đề mà chúng ta có thể phải đối mặt. Giao tiếp đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp, không có giao tiếp, thì tổ chức hệ thống của nó sẽ không có sức tập hợp và lực hướng tâm; không có giao tiếp, thì không có sự hợp tác, không có sự hợp tác thì sẽ không có đồng đội, không có đồng đội, thì sẽ không có sự phát triển, không có phát triển, thì sẽ không có thị trường, không có thị trường, thì sẽ không có thành công. Vì vậy có thể nói giao tiếp là đầu mối để liên lạc tình cảm, là nhịp cầu hướng tới tình bạn, là nền tảng thành công của sự nghiệp.

1.3. Các hình thức của giao tiếp

Có rất nhiều cách giao tiếp, trong đó hai hình thức nói và viết là phổ biến nhất.

Hình thức giao tiếp nói còn gọi là giao tiếp ngôn ngữ trực tiếp, trong giao tiếp sử dụng ngôn ngữ, chúng ta cần chú ý: âm điệu của lời nói, tránh “thao thao bất tuyệt”, chủ đề bàn luận phù hợp với đối tượng giao tiếp… Giao tiếp phi ngôn ngữ (ngôn ngữ cơ thể) nhìn chung, để có thể nắm bắt được không phải là điều dễ dàng với những người không lưu ý hoặc ít giao lưu tiếp xúc với mọi người. Nó bao gồm những cử chỉ, thái độ của người giao tiếp được thể hiện qua các bộ phận như: bàn tay, đôi mắt, mũi, miệng, chân… Nhìn chung ngôn ngữ cơ thể chiếm đến 80% thành công trong các cuộc nói chuyện và đang được quan tâm một cách đúng mực.

Hình thức giao tiếp thông qua chữ viết là kiểu giao tiếp thông qua văn bản như thư, tin nhắn, bài báo… Nhìn chung giao tiếp qua chữ viết rất phong phú và đa dạng, cả về hình thức lẫn nội dung, có thể cùng lúc tiếp xúc được nhiều đối tượng, nhiều thời điểm khác nhau.

2. Đặc trưng cơ bản trong văn hóa giao tiếp của người Nhật

2.1. Các cách và ý nghĩa của việc cúi chào

Nghi thức cúi chào được gọi là Ojigi. Người Nhật sử dụng ba kiểu cúi chào sau: kiểu Saikeirei, kiểu Futsuurei, kiểu Eshaku. Với cấp trên, người lớn tuổi, ta theo nghi thức chào cúi sâu 900, với bạn bè cùng trang lứa và hầu hết mọi người, thường ta cúi 300 , còn với những người dưới tuổi, ta thường cúi 150. Nắm bắt được ý nghĩa của việc cúi chào sẽ giúp bạn trở nên lịch sự hơn khi giao tiếp với người Nhật. . Người Nhật thường hạn chế đến mức tối đa sự tiếp xúc cơ thể, tuy nhiên các kiểu chào của phương Tây như ôm hôn, bắt tay đang len lỏi trong đời sống giới trẻ Nhật Bản hang ngày. Có sự thay đổi này là do mối quan hệ giao lưu văn hóa với các nước trên thế giới, đặc biệt là khu vực châu Âu, Mỹ… đã giúp người Nhật thích nghi dần với những kiểu chào mới.

2.2. Khi đến chơi nhà

Khi đến thăm nhà một người Nhật, những chú ý quan trọng về cách xưng hô, ăn uống, quà cáp…  là điều cần được lưu ý nhiều nhất. Người Nhật rất quan tâm đến thái độ ứng xử của bạn khi đến chơi nhà, nó có thể giúp mối quan hệ trở nên khăng khít hơn, song cũng có thể tồi tệ nếu ta không biết những quy tắc nho nhỏ tại gia của họ.

2.3. Điều quan trọng khác trong giao tiếp của người Nhật

Bên cạnh đó, phong cách giao tiếp của người Nhật hiện nay vẫn còn dè dặt, kín đáo. Do sống cách biệt với nước ngoài, bốn bề là biển nên đất nước Phù Tang có những quy tắc ứng xử rất nghiêm ngặt. Ăn uống thường ngày cũng có phép tắc riêng của họ, hay trong cách viết thư, thăm hỏi nhau cũng vậy. Trong ứng xử, khen chê của người Nhật rất đặc biệt, khiến người nghe dù có bị chê bai vẫn cảm thấy hết sức thoải mái. Nụ cười của người Nhật cũng khiến nhiều người trở nên bối rối, không hiểu hết được ý nghĩa của nụ cười đó. Tóm lại, giao tiếp của người Nhật nhìn chung khá cầu kỳ và phức tạp. Nhiều điều rất nhỏ nhặt nhưng lại trở thành những đặc trưng cơ bản trong giao tiếp. Và văn hóa giao tiếp chốn công sở là một trong những mối quan tâm lớn của nhiều người yêu thích đất nước mặt trời mọc khi muốn được tham dự vào đời sống công sở Nhật.

CHƯƠNG II

GIAO TIẾP CÔNG SỞ CỦA NGƯỜI NHẬT

1. Lần đầu gặp gỡ

1.1. Tôn trọng danh thiếp

Danh thiếp là yếu tố quan trọng hàng đầu khi bạn muốn đặt mối quan hệ với người Nhật trên thương trường. Người Nhật coi danh thiếp như chiếc vé đa năng để có thể đi đến bất cứ đâu họ muốn. Họ coi trọng và quan tâm đến danh thiếp, chú ý đến từng chi tiết trên tấm danh thiếp mà họ nhận được. Ở Nhật cũng có những quy tắc nhất định cho công việc này, từ cách cúi chào, ai trao danh thiếp trước, thời điểm nào thích hợp… Như vậy, bất kể khi nào muốn làm việc lâu dài với người Nhật, trước tiên bạn phải học cách trao và tôn trọng danh thiếp.

          1.2. Tôn trọng thứ bậc và địa vị

Nhật Bản là đất nước theo đẳng cấp dọc, vì vậy, thứ bậc là điều luôn được quan tâm và thể hiện rất rõ trong cách ứng xử của họ. Không chỉ quan ngôn ngữ, cách dung từ rất cẩn trọng mà qua cả điệu bộ cử chỉ (ngôn ngữ cơ thể). Trong công sở Nhật, “sống lâu lên lão làng” là một câu nói quen thuộc, người Nhật luôn đề cao vai trò của người đi trước hơn là khả năng của từng người với công việc (điểm khác biệt cơ bản với người châu Âu).

2. Khi đã thân quen

2.1. Ý thức tập thể trong thái độ đối với công việc

Để có được thành công như ngày hôm nay đòi hỏi một nước Nhật đoàn kết, có kỉ luật. Quả thật, người Nhật làm việc hăng say, đôi khi có người còn so sánh họ như một cái máy, lúc nào cũng đặt công việc lên trên gia đình. Tuy nhiên, phải khẳng định rằng, chính tinh thần tập thể đã khiến người Nhật có thể đương đầu với thách thức một cách dễ dàng. Trong giao tiếp, người Nhật không muốn có sự đối đầu, họ tin tưởng vào sự thỏa hiệp và hòa giải. Họ tin tưởng tuyệt đối vào quyết định của tập thể, ưu tiên cho những quyết định có kết quả. Tóm lại, ý thức tập thể là một yếu tố quan trọng để tạo nên thành công cho đất nước hoa anh đào, đây là một tính cách đáng học hỏi với người Việt Nam. Đó là sức mạnh để xây dựng Nhật Bản thành cường quốc lớn thứ hai trên thế giới về kinh tế.

2.2. Trang phục thể hiện văn hóa giao tiếp

Ngày nay ở Nhật Bản, nam nữ ở mọi lứa tuổi sống ở các thành phố, thị trấn và nông thôn đều mặc quần áo kiểu phương Tây vì nó thuận tiện cho sinh hoạt hàng ngày. Trang phục nói chung và trang phục nơi công sở nói riêng không có nghĩa giấu đi phong cách riêng mà phải tôn tạo vẻ ngoài lịch lãm, chuyên nghiệp của người mặc. Thực tế cho thấy, những công ty doanh nghiệp Nhật dành nhiều mối quan tâm cho vấn đề ăn mặc của nhân viên, nên công ty luôn được đánh giá cao và tạo được thiện cảm từ phía các đối tác, nhà đầu tư.

2.3. Văn hóa tặng quà

Tặng quà là một yếu tố quan trọng trong kinh doanh ở Nhật Bản. Ở nước này, ngay tại cuộc gặp gỡ đầu tiên, người ta hay tặng nhau quà. Nhiều người từ phương Tây tới Nhật Bản đều gặp phải khó khăn trong việc tặng quà cho người khác, vì nó rất khác so với việc tặng quà như của người Mỹ. Ở Nhật Bản, tặng quà là một nghệ thuật, thể hiện tình bạn, sự kính trọng và thái độ ngưỡng mộ. Nghi thức tặng quà, món quà, số đếm của chúng, cách trang trí… đều được người Nhật hết sức lưu ý khi tặng cho nhau.

2.4. Các đặc điểm khác

          Người Nhật đặc biệt coi trọng sự đúng giờ, đây là một trong những mấu chốt quan trọng trong mọi mối quan hệ với người Nhật. Đôi khi chỉ do không hài long về việc hay trễ hẹn, đi muộn của bạn, người Nhật cũng sẵn sang từ bỏ sự hợp tác với bạn. Không bao giờ sai hẹn là điều ta luôn thấy ở mọi người Nhật, dường như nó đã ăn sâu vào tâm thức của mọi người. Trái lại, người Việt Nam thường có tâm lí “giờ cao su”, khác hẳn với người Nhật.

          Trong văn hóa ăn uống, ta cũng thấy đáng học hỏi ở người Nhật tính tiết kiệm với đồ ăn, thức uống, không như người Việt ta, tuy chưa giàu nhưng đã luôn muốn thể hiện mình mà bỏ phí thức ăn.

CHƯƠNG 3

ĐIỂM TÍCH CỰC, HẠN CHẾ; NHỮNG KHÁC BIỆT GIỮA VĂN HÓA GIAO TIẾP CÔNG SỞ NHẬT – VIỆT; MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO KHẢ NĂNG GIAO TIẾP HIỆU QUẢ TẠI CÔNG SỞ CỦA NGƯỜI NHẬT

Trong giao tiếp, những đặc trưng cơ bản của người Nhật cũng có không ít những mặt tích cực và hạn chế. Xét trên từng phương diện như đã trình bày, hầu hết các điểm ấy đều đáng để người Việt Nam học tập, tuy vậy còn nhiều bất cập. Ví dụ như khi chào hỏi, tuy lịch sự, nhưng cầu kì, phức tạp, mất thời gian. Tôn trọng người trên là tốt, song không vì thế mà không tạo cơ hội cho những người trẻ tuổi đầy năng lực… Tóm lại, người Nhật còn quá câu nệ, lắm quy tắc, nhiều khi gây khó dễ cho người nước ngoài muốn tìm hiểu sâu về văn hóa Nhật. Song cũng không thể phủ nhận rằng: người Nhật, bằng tình yêu đất nước con người đã làm nên những kì tích đáng khâm phục, có được kết quả đó là nhờ ý thức tập thể trong thái độ công việc. Hơn nữa, những thành tố tưởng chừng rất nhỏ lại có ý nghĩa đặc biệt trong văn hóa doanh nhân, như cách trao danh thiếp, tôn trọng thứ bậc, văn hóa ăn mặc công sở, cách tặng quà… Nhật Bản được biết đến là đất nước của sự giàu có và phồn thịnh, để có được thành công đó phải kể đến những yếu tố tích cực trên.

Nhìn chung, tâm lí người Việt còn ưa chuộng sự thanh nhàn nên trong tác phong làm việc không nhanh nhẹn, hoạt bát, cũng không có sự khiêm nhường, tinh nhạy như của người Nhật. Có thể khẳng định rằng, người Nhật và người Việt với hai tính cách đa dạng có quan hệ bù trừ, tổng hợp, giúp đỡ lẫn nhau. Nếu kết hợp cả hai tính cách đó, gạt bỏ những thói xấu đi, người Việt ta sẽ trở nên hoàn thiện hơn.

Để nâng cao khả năng giao tiếp với người Nhật, chúng ta cần quan tâm đến những vấn đề cơ bản như: sự kỉ luật, có ý thức, sống hòa thuận, không ưa tranh cãi của người Nhật, trọng không gian riêng của cá nhân, tôn trọng danh thiếp, đúng hẹn, lich sự trong ăn uống, tiết kiệm…

Kết luận lại, phong cách giao tiếp của người Nhật đầy thu hút, có nguyên tắc, rất trang trọng và lịch sự. Không những nét văn hóa ấy được thể hiện ở trong gia đình, mà còn được tỏ rõ nhất ở nơi công sở. Trên thương trường, vì luôn muốn khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc, nên từng lời ăn tiếng nói hành động đều mang nặng dấu ấn phong cách người Nhật. Những điều tưởng chừng như đơn giản, dễ bị coi nhẹ ở nhiều nước khác, thì đến với Nhật, đó lại là một trong những thứ tạo nên nét riêng biệt, cũng là yếu tố quan trọng trong việc quyết định mối quan hệ lâu dài với các đối tác. Hiểu được những vấn đề cơ bản như: cách trao danh thiếp, tư tưởng tôn trọng thứ bậc, thái độ làm việc của họ, hay văn hóa tặng vật phẩm, nghệ thuật ăn uống… đều là những mắt xích để đi đến thành công khi quan hệ với Nhật Bản.

 

Giới thiệu

Website http://laodongnhat.vn cung cấp các thông tin cần thiết về quy trình, thủ tục cần thiết trong việc tuyển dụng xuất khẩu lao động Nhật Bản theo diện thực tập sinh kỹ năng làm việc có thời hạn tại Nhật Bản theo giấy phép của Bộ Lao Động Thương Binh và Xã Hội. Hỗ trợ tư vấn và giải đáp thắc mắc theo số hotline: 0988 956203

XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG NHẬT BẢN 2016

Hotline: 0988 956203 / 0934663686

Website: laodongnhat.vn

 

Thiết kế bởi Xuat khau lao dong Nhat Ban